VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG

CỔNG THÔNG TIN KINH TẾ VIỆT NAM

Tin tức

Giảm thuế theo WTO và những tác động (11/7)

06/08/2010 - 104 Lượt xem

Đánh giá sơ bộ của Bộ Tài chính về tác động của các cam kết WTO đối với các ngành hành sản xuất trong nước cho thấy, hầu hết trong 87 ngành hàng được khảo sát đều phải giảm bảo hộ bằng cách giảm thuế; có rất ít các ngành hàng được giữ nguyên mức bảo hộ về thuế. 

Tính trung bình, mức bảo hộ bằng thuế hiện nay là 30,4% sẽ phải giảm xuống còn 15,3%. Một mức cắt giảm khá mạnh. Dự tính, chỉ riêng việc giảm thuế nhập khẩu theo cam kết WTO cho cả giai đoạn 5 năm sau khi gia nhập WTO là 300 triệu USD, tương đương 4.800 tỷ đồng. Trung bình giảm khoảng 1.000 tỷ/năm, khoảng 6-7% số thu thuế nhập khẩu hàng năm.

Sức ép đối với DN trong nước

Theo Bộ Tài chính, việc tham gia ngày càng sâu hơn vào quá trình hội nhập sẽ có ảnh hưởng đến ngành sản xuất trong nước. Biện pháp bảo hộ duy nhất cho các ngành sản xuất và dịch vụ trong nước là thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, công cụ này sẽ bị cắt giảm trong thời gian 5 năm tới theo những cam kết quốc tế và sẽ dần xuống mức 0% trong khoảng thời gian 10-12 năm theo các cam kết trong các hiệp định tự do hoá thương mại (FTA).

Cụ thể, khi gia nhập WTO sẽ có khoảng 36% dòng thuế trong biểu thuế phải cắt giảm thuế suất thuế nhập khẩu so với hiện hành. Lộ trình cắt giảm kéo dài từ 5-7 năm. Những ngành có mức cắt giảm nhiều nhất là dệt may, thuỷ sản, hàng chế tạo và máy móc thiết bị thông dụng, ôtô và linh kiện ôtô...

Bộ Tài chính cho rằng, việc cắt giảm thuế sẽ thu hẹp bảo hộ quá mức đối với các ngành có mức thuế theo Tối huệ quốc (MFN) cao. Kim ngạch nhập khẩu thực tế chịu ảnh hưởng cắt giảm thuế chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng năm. Việc giảm thuế suất các mặt hàng thành phẩm và cắt giảm có mức độ đối với nhiều sản phẩm trung gian - nguyên vật liệu sẽ thu hẹp sự bảo hộ quá mức ở một số ngành. Mức bảo hộ chung sẽ giảm nhưng các ngành sẽ có mức bảo hộ hợp lý hơn.

Cùng với việc cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết WTO, Việt Nam vẫn tiếp tục thực hiện các cam kết cắt giảm thuế theo các FTA khu vực. Bộ Tài chính bày tỏ lo ngại đối với việc cắt giảm theo các FTA, bởi vì theo các cam kết này việc cắt giảm đều rất triệt để, xuống mức 0- 5%. Điều này sẽ có ảnh hưởng đáng kể tới sản xuất trong nước nếu không có những biện pháp điều chỉnh vì các nước đối tác đều có thế mạnh về sản xuất và xuất khẩu.

Việc cắt giảm thuế theo FTA trong khuôn khổ AFTA thời gian qua chưa có tác động nhiều đến sản xuất trong nước vì thực tế buôn bán trong ASEAN chỉ chiếm 25-27% tổng giá trị nhập khẩu và giá trị kim ngạch đảm bảo các tiêu chí để được miển thuế mới chiếm 10% tổng kim ngạch nhập khẩu từ ASEAN. Tuy nhiên, khi AFTA mở rộng sang cả Trung Quốc, Hàn Quốc thì những ảnh hưởng sẽ càng rõ nét hơn.

Theo một quan chức Bộ Tài chính, việc cắt giảm thuế theo lộ trình hội nhập sẽ ngày càng ảnh hưởng đến sản xuất trong nước. Trong thoả thuận về FTA hay trong khuôn khổ WTO với Việt Nam sẽ có thêm nhiều đối tác mạnh hơn, có lợi thế về công nghệ, về giá cả, vận chuyển và họ chủ động nguồn nguyên liệu... Do vậy, doanh nghiệp Việt Nam không thể chủ quan vì sẽ không có sức ép nhẹ nhàng theo khuôn khổ AFTA trong thời gian qua. Sức ép cạnh tranh ngày càng lớn đối với DN trong nước; các ngành dệt may, điện - điện tử, thực phẩm chế biến... cần có sự điều chỉnh thích hợp, những ngành như: hoá chất, thép, ôtô - xe máy... cần tính đến chuyện cơ cấu lại.

Và nỗi lo nguồn thu ngân sách

Việc cắt giảm thuế nhập khẩu theo các cam kết WTO và tham gia các khu vực mậu dịch tự do sẽ ảnh hưởng nhiều đến nguồn thu ngân sách. Điều này cũng dễ hiểu khi số thu thuế xuất nhập khẩu của Việt Nam hiện chiếm một tỷ trong khá lớn so với các nước đang phát triển; khoảng 13% tổng thu ngân sách từ phí và lệ phí. Bộ Tài chính đã dự tính, việc cắt giảm thuế sẽ làm giảm khoảng 10% số thu từ hoạt động xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, dưới tác động gián tiếp của cắt giảm thuế, tính ổn định và bền vững của thu ngân sách sẽ bị ảnh hưởng. Số thu từ khu vực kinh tế trong nước, nhất là từ các doanh nghiệp nhà nước sẽ bị ảnh hưởng mạnh do tác động của cạnh tranh quốc tế và quá trình cải cách doanh nghiệp. Bên cạnh đó, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và những thay đổi thị trường trong quá trình hội nhập cũng sẽ thay đổi nguồn thu.

Tuy nhiên, trong một cái nhìn tổng thể, Bộ Tài chính cho rằng, việc cắt giảm thuế cũng sẽ dẫn tới việc thúc đẩy gia tăng kim ngạch thương mại. Các mặt hàng nhập khẩu được giảm thuế sẽ có số lượng nhập khẩu gia tăng. Và kết quả là sẽ dẫn đến tăng thu thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt. Nếu xét cả khía cạnh này thì tác động của việc cắt giảm thuế sẽ thấp hơn.

Để đảm bảo thực hiện các cam kết hội nhập quốc tế, tận dụng được thuận lợi, giảm thiểu những tác động bất lợi do quá trình cắt giảm thuế. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tiến hành cải cách hệ thống thuế với mục tiêu xây dựng hệ thống thuế đồng bộ vừa khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển, vừa đảm bảo nguồn lực tài chính đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xãc hội. Đồng thời thực hiện rà soát và điều chỉnh những chính sách thuế đảm bảo phù hợp với những quy định của WTO ngay tại thời điểm gia nhập.

Bộ Tài chính cho biết, nguyên tắc cải cách việc thu thuế và lệ phí trong thời gian tới sẽ hướng vào việc mở rộng cơ sở chịu thuế và từng bước thu hẹp phạm vi ưu đãi, miễn giảm, không chịu thuế; tách chính sách xã hội ra khỏi chính sách thuế. Đồng thời sẽ giảm số lượng và mức thuế suất một số loại thuế để tăng cường tính động viên hợp lý vào ngân sách. 

Một quan chức của Bộ Tài chính cho biết, quan điểm động viên cho ngân sách Nhà nước trong thời gian tới sẽ theo hướng tới thu trên diện rộng nhưng sẽ giảm gánh nặng về thuế. Điều này sẽ đảm bảo tính công bằng, hiệu quả và khuyến khích sản xuất.

Bên cạnh đó, các chính sách về thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất, thuế tài sản... sẽ được nghiên cứu bổ sung sửa đổi nhằm tăng đảm bảo cân bằng giữa các loại thuế: thuế trực thu đánh trên thu nhập, thuế gián thu đánh trên hàng hoá dịch vụ và thuế tài sản... để bổ sung nguồn thu, đảm bảo tính ổn định cho ngân sách về dài hạn.

Đông Hiếu

Nguồn: http://www.vietnammet.vn, ngày 11/7/2006